ollando

ollando a paciencia ilimitada dun pobo que non se resigna

2010-04-20T02:20:00.000-07:00

No Consello de Seguridade da ONU estase a debater estes días un novo informe anual sobre o Sáhara, sobre o futuro papel da MINURSO, que dará como resultado unha nova Resolución. Desta volta o informe elaborouno o Secretario xeral Ban Ki-moon polas suas proprias observacións e o traballo do seu enviado á zona Christopher Ross.
Durante o último ano a situación nos territorios ocupados e nos campamentos de refuxiados de Alxeria non fixo mais que deteriorarse.

Dende o punto de vista humanitario, a crise económica mundial detraeu fondos da cooperación e fai cada día mais dificil sobrevivir nas wilayas da Hammada.

Medra tamén a impune violéncia do rexime marroquí contra activistas pro-saharauis, temos mostras diarias de violacións de dereitos humáns nas cadeas marroquís e na Cadea Negra do Aiun, detencións irregulares, torturas... hai hoxe 37 activistas en folga de fame, o Grupo dos 6 levan mais de 30 días. A represión exercese tamén sobre habitantes da zona ocupada cando volven de visitar ás suas familias nos campamentos de refuxiados. Pero a MINURSO non intervén porque o seu mandato limítase a garantir o "alto o fogo". Entre tanto, España vende armas a Marrocos pese a unha denuncia interposta polo incumplimento da lei de 2007 que impide a venda de armas a terceiros paises que non respecten os ddhh.

O expolio continuado dos recursos naturais do Sáhara non está a beneficiar á poboación saharaui. Sen telo en consideración, a UE concede un status privilexiado á potencia ocupante a pesar de que un seu informe xurídico de Febreiro de 2010 considera que os acordos de pesca violan a legalidade internacional. Un futuro Estado independente Saharaui podería reclamar indemnizacións por estes acordos como xa sucedeu en Namibia.

Tamén retrocesos no campo diplomático. Mantiveronse duas reunións entre o Polisario e Marrocos no último ano sen avances. Hai un intento claro marroqui de limitar un posibel referendum á autonomía, excluindo a posibilidade da independencia, acompañado dunha campaña mediática para convencer ao mundo de que a autonomía é a única solución posibel. A ofensiva mediático-diplomática é variada e potente, non é casualidade que o novo embaixador en España sexa un tránsfuga do Polisario, nin que parlamentarios marroquís visiten e se irmanen con Parlamentos do Estado; estos días vivimos a amenaza, parece que xa superada, de que a UE no aceptaría os visados colectivos para as nenas e nenos do programa de vacacións en paz, o que practicamente eliminaría o programa. Non debemos esquecer que Marrocos ten a posibilidade de controlar ou non a saída de pateras cara ás costas canarias e españolas. Non debemos esquecer que, fundamentalmente en Catalunya, Madrid e Andalucía viven milleiros de persoas de orixe marroquí que pronto terán dereito a voto. Tampouco deberiamos esquecer que o Estado español sigue a ser oficialmente para a ONU a potencia administradora e como tal, principal garante do proceso da autodeterminación.

O informe que está a ser debatido no Consello de Seguridade resulta frustrante para o Polisario e as persoas que apoiamos a causa saharaui, porque non fala claramente de todas estas realidades que tanto Ban Ki-moon como Ross coñecen de primeira man, porque non fan ningunha proposta para avanzar. Limítanse a constatar a falta de avances, a sua propia impotencia.

O Presidente da RADS, Abdelaziz, dirixiu unha dura carta ao Secretario xeral, que explicita as deficiencias do informe e a decepción co papel que está a xogar a ONU no proceso. Unha frase da carta expón con crudeza a situación: "En ausencia de calquera esforzo serio ou desexo por parte de Nacións Unidas para cumplir a sua promesa para celebrar un referendum, cómo lle vou explicar ao pobo saharaui o valor de continuar co noso compromiso de boa fe co proceso político liderado pola ONU?"

Qué pode esperar o pobo saharaui da próxima Resolución do CS da ONU? Até cando vai durar a súa paciencia? Probabelmente a opinión pública é o mellor, e poida que xa o único mecanismo pacífico de presión que lles queda. O Polisario sábeo ben, o caso Aminatou é un bon exemplo. O entramado deste mecanismo pacífico de presión somos nos, cada un e cada unha de nos, que podemos non ficar caladas, podemos non ficar paradas ollando a paciencia ilimitada dun pobo que non se resigna.

ollado nubes

2010-04-15T04:46:00.000-07:00

Na última comisión de sanidade do Parlamento galego, a directora de recursos humáns do sergas viña comparecer a petición propia para informar, e cito textualmente a convocatoria, "sobre o procedemento de xestión do proceso selectivo do Servizo Galego de Saúde".

Ese día achegueime eu en coche ao Parlamento escoitando un disco de Xabier Díaz que me encanta e recomendo 'músicas de salitre' e repetindo unha e outra vez nubes, o corte do que mais gosto. Viña ollando as nubes que segundo me achegaba a Compostela desaparecían do ceo e preguntándome se serían cúmulos.

Cúmulos: Presentan un gran tamaño cun aspecto masivo e de sombras moi marcadas cando se atopan entre o Sol e o observador, é dicir, son nubes grises. Presentan unha base horizontal e na parte superior protuberancias verticais de gran tamaño que se deforman continuamente, presentando un aspecto semellante a unha coliflor de gran tamaño. Os Cúmulos corresponden ao bo tempo cando hai pouca humidade ambiental e pouco movemento vertical do aire. No caso de existir unha alta humidade e fortes correntes ascendentes, os Cúmulos poden adquirir un gran tamaño chegando a orixinar tormentas e chuvieiros intensos.

Non sei se eran cúmulos aquelas nubes, pero cúmulos foi o que atopamos na comparecencia posterior. Cúmulos de mentiras ou silencios cúmplices... "non van ter os funcionarios dereito a presentarse a oposicións?", cúmulos de indicios de irregularidades denominados pola responsabel de personal do sergas como "casualidades", as mellores notas das persoas afectadas... ben, daquela cúmulos de casualidades que se convirten xa en causalidades. Cúmulos de negativas: a incluir informe do IGE sobre a posibilidade de que se dean todas esas circunstancias ao tempo, a recoñecer que non se garantiu a cadea de seguridade, ou que unha persoa afectada non debe estar no trubinal, ou que non fixeron nada tendo a información antes do último examen...

Hoxe entereime que foi cesado o subdirector de función pública logo do escándalo dos opositores que ao tempo eran tribunal doutra oposición ao tempo que o presindente de ambas oposicións era a mesma persoa... outro cúmulo de casualidades.

seguirá sen facer nada o SERGAS? seguiremos acumulando cúmulos? seguirán ollando nubes como se non fora con eles? ou eses cúmulos de mentiras e incompetencias adquirirán un gran tamaño chegando a orixinar tormentas e chuvieiros intensos? para algo estamos na primavera.

Ollando o desmantelamento das políticas de igualdade IV (a degradación do marco normativo)

2010-03-11T06:01:00.000-08:00

En Novembro de 1918, tivo lugar a Asamblea nacionalista de Lugo, irmandades da fala e diversas asociacións nacionalistas que levaban tempo xa traballando, xestaron un Manifesto, que Beramendi considera a Acta de nacemento do nacionalismo moderno galego, que é a vez un diagnóstico da sociedade galega e o xermolo dun programa de acción política. Como número 1 dos problemas do Pais aparece a procura da igualdade da muller.
A constitución española do 31 e o Estatuto do 36 incorporan explicitamente os dereitos das mulleres e na república se acada o voto para as mulleres e dereitos ao aborto ou ao divorcio que son abolidos coa guerra civil e a dictadura. A ideoloxía franquista, conservadora e patriarcal, volve atrás todo ese marco de liberdades e relega e educa ás mulleres durante 40 anos no papel de coidadoras e reproductoras gratuitas, logo de vingarse sen piedade das mulleres do bando perdedor.
Coa restauración borbónica, a constitución española do 78 define un marco legal de igualdade entre os sexos e legalízanse os anticonceptivos. O estatuto galego do 81 establece que os poderes públicos galegos teñen a obriga de garantir e promover as liberdades e dereitos individuais e colectivos. Tamén é do ano 81 a lei do divorcio de UCD que non satisfai as espectativas e demandas (gratuito, de mutuo acordo e que non discrimine ás mulleres) do movemento feminista, moi activo e mobilizado na época.
No ano 82 o PSOE chega ao goberno do estado cun gran apoio feminino e promove un avance importante no marco regulador da vida das mulleres. No ano 83 créase o Instituto español da muller e iníciase o proceso de despenalización do aborto. Dende finais dos anos 70 practicábanse de maneira clandestina por profesionais pro-aborto, no ano 81 producíronse milleiros de autoinculpacións nos xulgados de todo o estado, sucédense procesos, encarcelamentos, manifestacións, amnistías... un recurso de inconstitucionalidade presentado pola dereita tense en parte en consideración polo TC e o texto definitivo da lei entra en vigor no ano 85; despenaliza tres supostos e non cumple as demandas de libre, gratuito e a cargo da SS do feminismo.
Durante 1990 debátese no Parlamento galego o proxecto de ley de creación do SGPIHM, logo de ter rexeitado a maioría conservadora a presentación dunha ILP de creación dun Instituto galego da Muller. Cubre algún aspecto da demanda feminista: é un organismo autónomo con orzamento e personal propio e independente das estructuras gubernativas e cun consello de dirección con presenza de todos os departamentos da Xunta, como instrumento de transversalidade. Pero os populares néganse a chamarlle instituto e a que dependa da presidencia da Xunta. Finalmente a lei de creación apróbase en 1991. No ano 1993 o SGI recolle os recursos, personal e competencias do IM en Galiza.
Durante as duas lexislaturas en que coinciden gobernos conservadores en españa e Galiza non se producen modificacións notabeis do marco normativo. Un apagón dos temas das mulleres, coa excepción en 2003 da lei que regula a orden de protección ás victimas de violéncia de xénero e que da resposta a un medre escandaloso de mulleres agredidas con moita repercusión mediática.
En 2004 o PSOE volve ao goberno do estado e prodúcese un novo avance no marco normativo: en 2004 a lei integral contra a violencia de xénero, en 2007 a lei orgánica de igualdade, tamén a modificación do código civil para permitir o matrimonio das parellas do mesmo sexo e, nesta segunda lexislatura, a modificación da lei do aborto.
En 2004, un goberno Fraga con moita contestación na rúa por motivos diversos promove unha lei de igualdade, unha declaración de intencións non mal orientada pero anticuada e pouco ambiciosa nos obxectivos e nada concreta nos medios.
En 2005 prodúcese un cambio no goberno da Xunta, e o BNG encárgase das políticas de igualdade. En 2007 apróbanse a lei do traballo en igualdade das mulleres galegas que establece por lei a paridade na composición dos gobernos galegos e a lei de prevención e tratamento integral da violencia de xénero que establece recursos complementarios e amplia os dereitos da normativa española para atender ao fenómeno da violéncia de xénero. Ademais de moita normativa menor sobre información estatística, corresponsabilidade, coeducación, saúde das mulleres, cotitularidade agraria...
A principios de 2009 o Partido Popular volve ao goberno da Xunta e paralízase de novo a actividade normativa. Dende a sua chegada, o goberno de Nuñez Feijoó está ademais a incumplir a normativa vixente. Incumple a necesaria composición paritaria do goberno, polo que está nos tribunais, incumple as obrigas de información sobre violencia de xénero ou situación das mulleres ou eliminado a variabel sexo da información sanitaria, obrigas que establece a lei de plan estatístico galego en vigor até 2013. A preguntas do BNG sobre estos incumplimentos, resposta o PP que a normativa só hai que cumplila cando é útil que que non consideran que esa normativa o sexa.
En marzo de 2010 aparece na páxina web do SGI o borrador dun anteproxecto de lei de extinción do SGI, na exposición de motivos do anteproxecto e tamén na sua xustificación no pleno do Parlamento alúdese ao aforro, á concentración e simplificación da estructura de igualdade (non simplifican igual a de turismo nen a de sanidade nen a de deportes, nen a de medio rural... todas elas e mais con organismos autónomos creados por lei).
Durante estos últimos trinta anos, a normativa que enmarca as políticas de igualdade foi sempre avanzando na mesma dirección, con distintas velocidades, poucas veces cumplindo as demandas das mulleres, pero avanzando.
Tiñamos todas a sensación que as nosas demandas convertidas en lei ficaban a salvo, consolidadas, feitas pedra.
Un só ano de goberno de Feijoó demostra que para a dereita galega non hai nada que non se poda romper ou desfacer ou destruir ou demoler. Teñen os votos para facelo. Teñen a desvergonza, a intolerancia e a prepotencia que se precisan para facelo.
Non estamos no ano 83 pero outra vez só a presión das mulleres pode evitalo. Cen anos despois, mais que nunca ou polo menos tanto como sempre, o feminismo é imprescindibel.

Ollando o desmantelamento das políticas de igualdade III (igualdade e benestar)

2010-03-10T06:36:00.000-08:00

A dupla ou tripla xornada laboral caracteriza a vida dunha grande parte das mulleres adultas galegas. No ano 2007, por vez primeira na Galiza, o IGE publicóu os datos da conta satélite da producción doméstica. Contabilizou a prezo de mercado, as horas de traballo non remunerado realizadas nos fogares galegos. Total para 2003 aproximadamente 15.000.000.000 euros. O 37% do PIB do País. As tres cuartas partes deste traballo, case once mil millóns de euros, fixémolo as mulleres galegas, que traballamos de media (considerando o traballo que nos pagan e o que non nos pagan) 1 hora mais ao día que os galegos.
A posta en marcha da chamada lei de dependencia visibiliza o perfil da persoa coidadora de dependentes (non menores). O 83% mulleres cunha media de 52 anos (un tercio das coidadoras superan os 60 anos). Caseque a metade son as fillas (ou noras) da persoa que coidan, a maioría son coidadoras permanentes e un 20% multicoidadoras (coidan ademais de criaturas...). Constituen fundamentalmente a última xeneración de amas de casa.
A lei de dependencia establece a libranza da persoa coidadora (un pago a quen coida) como último recurso cando non hai centros e/ou programas públicos que se poidan facer cargo do coidado. Pero a realidade é que está a prevalecer esta figura, o que ten sentido primeiro polo défice de servizos públicos (en 2005 non había ningún centro de día público en Galiza) que melloróu na lexislatura anterior pero que non da cobertura a todo o territorio e tamén polo propio perfil das persoas coidadoras que ven a posibilidade de recibir un semisalario por un traballo que estaban a realizar gratuitamente, persoas que, ademáis, non teñen alternativas de emprego.
Pero esta solución é temporal. Todo indica que as primeiras xeneracións de mulleres que accederon masivamente ao traballo remunerado e fora do fogar, que serían a seguinte xeneración de coidadoras, non reproducirán maioritariamente este rol e ao tempo prevese mais poboación dependente, sobreenvellecida, sen cambios notabeis no reparto de xénero dos traballos de coidado.
Unha atención sostibel á dependencia tería que contar coa corresponsabilidade a tres bandas, administración, homes e mulleres. A Administración tería que investir en centros e servizos -fíxose na anterior lexislatura- como escolas infantís, centros de día, servizos de atención no fogar como o 065 ou o xantar na casa. Pero sendo realistas, hai que saber que o papel das familias (en toda a sua variedade de tipos) nos coidados vai seguir a ser relevante e ten que producirse un reequilibrio do uso dos tempos entre mulleres e homes.
O que o BNG chamóu o Sistema Galego do Benestar, non era específicamente unha política de igualdade pero dende logo tiña unha componente de xénero importante: As mulleres protagonistas como coidadas xa que son mulleres a maioría das persoas dependentes, protagonistas como coidadoras, unha xeneración de amas de casa visibiliza o seu traballo de coidado e recibe unha compensación económica por facelo, protagonistas no emprego xenerado nos centros e servizos creados, máis do 70% das persoas contractadas foron mulleres e protagonistas dun novo reparto do tempo de coidado, algo menos para as mulleres, algo máis para o goberno, tempo que contribue á incorporación en igualdade de oportunidades ao mercado laboral, á formación ou ao lecer.
A actual paralización dos servizos e a privatización máis ou menos encuberta dos centros, carga nas costas das mulleres a sostenibilidade do sistema. Centrar o gasto en benestar no pago da libranza da coidadora manda unha mensaxe pouco optimista á miña xeneración de mulleres: para o PP somos a seguinte xeneración de coidadoras, se non temos cartos para mercar coidado privado.
O lema feminista "o privado é político" está tan en vigor como sempre. O feminismo é tan necesario como hai cen anos.

Ollando o desmantelamento das politicas de igualdade II (a mascarada)

2010-03-09T02:06:00.000-08:00

Ollando os xornais do día despois, parece que o único que pasou onte na Galiza foi unha mascarada organizada polo Goberno galego para ridiculizar a loita feminista para promover o cambio de estereotipos. Esta ridícula nova escurece, na opinión publicada, todas as centos de iniciativas das institucións, o movemento feminista e a academia para celebrar cen anos do 8 de marzo.
Se eu fora partidaria da teoría da conspiración, tería datos mais que abondo para concluir que esto forma parte conscente do proceso de desmantelamento das políticas de igualdade, visto o exitoso resultado acadado na presenza mediática, e ademáis porque semella incribel que un grupo de persoas adultas, supostamente educadas e profusamente asesoradas se presten a tal mascarada se non é por un obxectivo de calado. Pero este ano no Parlamento galego tenme dado a oportunidade de constatar a falta de rigor, a incompetencia a ousadía e a prepotencia que poden chegar a ter este grupo de persoas que ten a encomenda de gobernar Galiza por (aínda) tres anos máis.
O que importa é que, polo motivo que sexa, incluído o protagonismo das redaccións dos medios de comunicación que deciden qué publicar e con qué espazo, non tivemos a oportunidade de coñecer as numerosas actividades realizadas por concellos, asociacións, escolas e universidades. Non tivo interés informativo que hai cen anos, cando se constituiu esta data como día da muller traballadora, ao tempo que en USA e Inglaterra as mulleres nas fábricas reclamaban os seus dereitos, tamén o facían na Galiza, as estibadoras do porto da Coruña ou as traballadoras da fábrica de tabacos. Non tivo interés informativo que hoxe, cen anos despóis fan o mesmo as mulleres afectadas polo ERE de Caramelo ou a deslocalización das teleoperadoras.
Non é unha conspiración, polo menos consciente; é unha mostra do que queda por andar na loita pola igualdade entre mulleres e homes. Unha mostra do pouco consistentes que son algúns avances incluso normativos. Mais que nunca ou polo menos como sempre, cen anos despois, o feminismo segue a ser imprescindibel.

Ollando o desmantelamento das políticas de igualdade I

2010-03-08T04:04:00.000-08:00

Non é ningunha novidade que Galiza ten unha poboación envellecida, moi dependente, que o rural galego está masculinizado, cun crecemento negativo que non se ve compensado polo saldo migratorio. Non se fala tanto de que, aínda que os indicadores de actividade para as mulleres son menores que os do Estado ou a UE, hai moitas menos amas de casa na Galiza, no noso caso, a non actividade ven dada en grande medida polo envellecemento (xubiladas) e a dependencia (discapacidades). Sabemos tamén que as mulleres galegas no traballo remunerado viven maioritariamente na precariedade, son titulares de mais da metade dos contratos temporais e de caseque a totalidade dos de tempo parcial. Precariedade no presente coa afectación correspondente ás pensións contributivas que estas mulleres cobrarán no futuro. Por non falar do que non coñecemos con datos oficiais dos incumplimentos de horario ou emprego sumerxido.
En 2010, o paro galego por vez primeira non ten cara de muller. A crise económica ten mudado algunha cuestión. A mellora dos datos dos anos anteriores a 2008 e o feito de que o sector mais afectado pola crise, o da construcción, é de emprego maioritariamente masculino e por tanto o paro medra fundamentalmente entre os varóns son as razóns fundamentais deste cambio. Tamén que a falla de ingresos na familia empuxa a moitas mulleres a sairen por vez primeira ao mercado laboral e faceren medrar os indicadores de actividade e ocupación femininas.
O que podería ser un dato positivo no medio de tanto dato negativo de paro e desesperación ten, porén, outras caras non tan positivas.
A precariedade das condicións de acceso ou de mantemento do emprego medran en xeral e en particular para as mulleres, o traballo doméstico remunerado, o téxtil, o traballo de coidado remunerado, son sectores proclives a situacións de condicións de traballo reais diferentes ás contractadas e incluso ao traballo sumerxido. Tamén as mulleres que sobreviven aos ERES ven modificadas a peor as suas condicións de traballo, mobilidade xeográfica e funcional, recortes salariais, ampliación de horarios...
Esta converxencia no laboral entre mulleres e varóns non se corresponde cunha converxencia no doméstico, non hai evidencias de novos repartos do traballo non remunerado do coidado e a atención á familia e por tanto, supón a xeneralización da doble xornada para as mulleres.
Qué fai o Goberno galego ane esta situación? Nada. Ou peor, menos que nada. Como non se fala do tema (hai un ano que as cuestións da igualdade entre mulleres e homes desapareceron da axenda política do Goberno galego) non sabemos se Feijoó está enterado desta situación nin si lle importa. O que sí sabemos é que se desmontaron ou paralizaron algunha das iniciativas que estaban en marcha sen alternativas:
Ulo plan de emprego feminino prometido logo de paralizar as medidas do Plan Aurora? Ulas medidas de corresponsabilidade logo de deixar sen cartos a axuda á excedencia para varóns? Ulas novas escolas infantís públicas logo do despilfarro do cambio de nome das Galescolas? Ula inspección para comprobar o cumplimento das condicións dos contratos? Ulo recoñecemento das profisións femininas sen código de actividade? Ulos plans de igualdade nas empresas e na Administración? Ulas axudas a incorporación de mulleres novas ás explotacións agrarias como cotitulares?
As políticas públicas de igualdade, os programas de promoción dun emprego digno para as mulleres non son medidas publicitarias para momentos de vacas gordas. Son mais necesarias cando mais en perigo está a igualdade, son mais que nunca necesarias canto mais risco de feminización da pobreza hai.
Cando alguns e algunhas están a poñer en dúbida a utilidade do feminismo, eu digo, neste Marzo de 2010, 100 anos despois:
Igualmente necesaria a mobilización. Igualmente necesario o feminismo.

ollando á Torre

2009-02-04T04:22:00.000-08:00

Hai tempo que as ciencias sociais e económicas incorporaron o concepto sinerxia: cooperación de varias partes para realizar un propósito conxunto.

A súa principal característica; o resultado é superior á suma das partes.

Para que sexa posibel ten que existir a conciencia da súa necesidade e o recoñecemento mutuo das capacidades e limitacións de cada parte para incorporarse nesa dinámica cooperativa.

As partes deben observar o entorno, ser capaces de atravesar, coa ollada, o espello, para ver máis aló da propria imaxe reflexada, do localismo miope, para definir con ambición as mellores estratexias para o éxito do proxecto común.

A procura da sinerxia é, ou debería ser, compoñente imprescindibel da acción política.

Unha acción política responsabel olla máis aló buscando as oportunidades reais de benestar e felicidade para a colectividade que representa.

Unha acción política democrática considera á cidadanía parte consciente, capaz de entender as limitacións, e fálalle á xente con clareza, sen medo nen oportunismo.

Unha acción

política ilusionante é autoxenerada, dende o orgullo daquelo do propio que máis pode achegar ao éxito colectivo.

O BNG quere ser esta forma de acción política, autoxenerada, sen obediencias externas, co obxectivo do éxito de Galiza como pais creador de benestar e felicidade para a sua xente.

A Coruña debe ser un dos motores deste proxecto común.

Somos peninsulares vale, pero non, nunca fumos, unha illa no

medio do mar, e non podemos formar parte dunha estratexia suicida de vivir de costas viradas á realidade do pais.

A historia deunos a responsabilidade de manter a Xerión enterrado debaixo da Torre.

Así que reclamo mais para A Coruña.

Nesta nao que é a Galiza en construcción, podemos ser, coruñesas e coruñeses a proa e o mascarón.

Símbolos de futuro e galeguidade.

ollando unha estrela

2009-02-01T05:54:00.000-08:00

As estrelas son puntos de luz na escuridade.
Seguro que teñen vida propia mais aló do que vemos o xeral da humanidade, que non temos telescopios xigantes nen robots exploradores do espazo, pero para nós, precisan da escuridade para existir, a menos luz ao redor (natural ou artifical) mais e mellor se distinguen.
Para velas temos que levantar a ollada do chan e dirixila mais aló, forzando un pouco a columna nun exercicio de flexibilidade que conleva algunha dor para estes colos sempre contracturados polo estrés do día a día.
Como en todo na vida, nesto das estrelas tamén hai moita diversidade.
Hainas fugaces. Cada ano se deixan ver uns segundos a centos, a milleiros... son un espectáculo esplendoroso e emocionante como as leónidas de novembro que nunca vin (novembro!!) que son realmente restos dun tal Tempel-Tulle incendiandose que se cruzan no camiño da terra, ou as perseidas de agosto que, digan o que digan, non son as faíscas do asado que os romanos fixeron con San Lourenzo nen tampouco as suas bágoas, pero eu paso esa noite na terraza a contalas e a pedir desexos, sen esperanza nengunha de que se cumplan.
Hainas pantasmas. Están mortas pero aínda as vemos, por iso da velocidade da luz. Xa non están aí, o que percibimos é un reflexo de algo que xa non existe. Cando ollas para elas sintes morriña. Preguntome se saberán que están mortas, se o tempo entre a sua morte e a sua desaparición ante os nosos ollos non será, como nesas películas tan de moda, o tempo que precisan para ser conscientes de que xa son cousa do pasado.
Hainas familiares. Agrupadas de a catro ou sete ou dez, metidas nesas casiñas que lles debuxan con forma de carro, de lobo, de dragón... diversión de familias unidas nas noites de acampada, coartada recurrente para ligar ¿funcionaralle a alguén? e distracción para particulares con telescopio caseiro de descanso das investigacións ás ventás da veciñanza (con ou sen escaiola).
Hainas épicas, cómo gosto delas! xuntanse a milleiros na via lactea, forman o noso CAMIÑO, dannos a sensación de que imos a algures, que formamos parte de algo colectivo, somos a galaxia en marcha!.
Dende hai algún tempo fágolle seguimento a unha estrela, primeiro agardaba que se apagara, pola sua intensidade parecía unha perseida e eu non quería facerme ilusións como outras veces. Pero ahí sigue. Cada día máis luminosa, fai que moita xente levante a cabeza e olle cara a ela, escurece estrelas pantasma, pero dalle mais luz ao CAMIÑO. Reclamamos a sua atencion de tantas partes, agardamos tanto dela, esquecemos as veces que só é unha estrela coas suas debilidades e imperfeccións.
Estou pensando en pedir un desexo.

Ollando ¿armas de muller?

2008-05-23T05:52:00.000-07:00

'Working girl', traducida para España como 'Armas de mujer' é unha película de 1988 dirixida por Mike Nichols na que unha moza pobre, lista e ambiciosa decide utilizar engaños para medrar na sua carreira ao descubrir que a sua xefa e suposta valedora está a roubarlle as ideas; aínda que a descubren e inicialmente a despiden, finalmente reivindica a sua capacidade, é recoñecida e substitue á glamurosa e desleal xefa.
Semella que non existe a solidariedade entre as mulleres mais aló dun argumento utilizado por algunhas delas para valerse do traballo de outras, semella , xa que en xeral o fin xustifica os medios, que as mulleres estamos especialmente lexitimadas para usar os menos convencionais co fin de sobreviver nun entorno hostil, que esa lexitimidade desaparece só unha vez no poder, entón as condicións son iguais para todo o mundo, convertida de muller en persona debe limitar as suas accións, a risco de perder esa condición (persoa) e volver á anterior (muller).

A cuestión que quero plantexar é: ¿vale todo para rematar coas desigualdades? ¿como medimos a utilidade dos recursos extraordinarios lexitimados temporalmente para diminuilas?...

O tribunal constitucional español (TC) ven de confirmar a constitucionalidade do art.153.1CP modificado LO 1/2004, que considera dentro do ambito da parella menos punibel o uso da violencia por parte das mulleres que por parte dos homes. A sentencia desdestima a cuestión de inconstitucionalidade presentada por unha xuiza de Murcia sobre este artigo, quedan por resolver 127 cuestións presentadas que probabelmente o serán no mesmo sentido.

Vou dar unha primicia, a Constitución española non é a BIBLIA.

É unha norma importante, que naceu nun momento histórico e se pode e debe modificar segundo as necesidades e realidades da sociedade á que se dirixe. É a mesma norma que define ao estado español como un 'reino', que practicamente exclue da coroa ás mulleres, que permite a existencia da audiencia nacional... Que algo sexa ou non constitucional non debería desmontar outros argumentos nen impedir a crítica, tampouco é garantía de xustiza ou utilidade.

O artigo en cuestión 153.1 CP dispón que 'o que por calquera medio ou procedemento causar a outro menoscabo psíquico ou unha lesión non definidos como delito neste Código, ou golpear ou maltratar de obra a outro sen causarlle lesión, cando a ofendida sexa esposa, ou muller que estea ligada a el por unha análoga relación de afectividade aínda sen convivencia, o persona especialmente vulnerable que conviva co autor, será castigado coa pena de prisión de seis meses a un ano' . Namentras este artigo, referido a lesións non consideradas como delito, establece un trato penal diferente en función do sexo dos suxeitos activo e pasivo o art. 153.2 CP, referido a lesións consideradas delitos non o fai.

A sentenza do TC fai algunha puntualización de interés que pode axudarnos a centrar a discrepancia que dende algunhas posicións feministas temos con esta modificación do CP:

o masculino 'o que por calquera medio...' non presupón que o autor do delicto deba ser un home xa que, por unha banda, a expresión é utilizada en numerosos artigos do código penal con significado NEUTRO que non designa exclusivamente a persoas do sexo masculino e por outra, 'esposa ou analoga relación...' é unha situación que pode darse entre mulleres. A pesar do que admiten que a primeira leitura tendo en conta a LO1/2004 debe ser a de agresor-varón/agredida-muller

a expresión '...ou persoa especialmente vulnerabel que conviva co autor...' indica que, probando esta especial vulnerabilidade a victima non ten por qué ser a sua parella muller.

é dicer: o feito de ser parella muller dun varón colócanos nunha situación xeneral de especial vulnerabilidade que non temos que probar.

Os argumentos que utiliza o TC na sentenza son probabelmente impecabeis xuridicamente pero cuestionabeis dende a miña perspecitva política e feminista:

Debemos diferenciar entre protección e tutela, se protexe a quen está en perigo, se tutela a quen non ten capacidade de decidir por sí. ¿A violéncia de xénero convirte ás mulleres vítimas en incapacitadas?¿precisan a tutela de un terceiro incluso no caso que contempla este artigo (lesións non definidas como delicto)?

Creo que NON, salvo en casos de victimización moi graves, as mulleres que sufren violéncia de xénero manteñen a sua capacidade de decidir intacta, e cando toman a decisiónde solicitar protección eso é o que precisan. Cando deciden romper esa situación que as pon en perigo, precisan unha resposta que sexa adecuada e útil, que avance na liña de procurarlles mais seguridade e autonomía (económica, social, persoal) e menos dependencia e tutela. E que o recurso ao código penal sexa o último chanzo e non a porta de entrada.

Non ter que probar a 'especial vulnerabilidade', nos convirte de novo en nenas pequenas, non nos fai nengún favor, esquece o pequeno detalle da presuncion de inocencia e mina a lexitimidade doutras accións de loita contra a violencia de xenero que conlevan discriminacións positivas para as vítimas.

Estamos nun camiño moi difícil e complexo e se teñen dado pasos de avance na consideración da violéncia de xénero como o problema social de enorme magnitude que é poñendoo en primeira plana da axenda política. Pero problemas complexos non teñen solucións simples. Debemos ter o valor de superar os slogan e comprometernos coa diversidade das situacións que abordamos. Respetando a autonomía das mulleres, cubrindo con suficiencia económica os recursos que se poñen en marcha e promovendo a participación activa da cidadanía no acompañamento as vítimas e no rexeitamento social aos maltratadores.

Precisamos menos tutela penal e mais recursos sociais.

Ollando crebacabezas

2008-04-18T02:30:00.000-07:00

Ven de ser nomeado Miguel Lorente como Delegado do Goberno contra a violencia de xénero dependente do novo ministerio de igualdade. Ao tempo que unha muller dirixirá as forzas armadas, un varón dirixirá a loita contra a violencia de xénero. O mundo ao revés.

Outro golpe de efecto do goberno zapatero de 'transgresion elegante' dos estereotipos de xénero.

Pero máis aló do signo e da portada, que son importantes, poñense sobre a mesa outras diversas cuestións:

A violencia de xénero é algo que padecemos as mulleres pero é un problema de varóns, de facetas do comportamento masculino con fortísima componente de xénero. Por tanto, para ir máis aló da atención ás victimas no presente, se queremos falar de evitar a reincidencia e de prevención para o futuro, o foco do problema terá que moverse cara aos varóns. E o tempo de estudar, divulgar e actuar sobre os mecanismos que convirten a un home en maltratador tanto ou mais que sobre os que convirten a unha muller en victima.

Un espazo de poder 'destinado' a unha muller pasa a estar en mans dun varón. Ademáis da avaliación final do equilibrio de xénero dos niveis intermedios de goberno, haberá que ver se esa Delegación sufre o proceso inverso ao desprestixio que adoita conlevar a feminización dos postos directivos, ou sexa un proceso de "represtixio" pola masculinización: o protagonismo nos medios, a consideración á persoa que o ostenta. ¿atreverase el mundo a poñerlle un alcume? ¿falarán del como parte do batallon de gardacostas ou de bois da ministra de igualdade?...

Identificar e identificarse coas necesidades das víctimas e diseñar as intervencións mais acaídas seguirá a ser o traballo fundamental da Delegación. Con propostas en competencias moitas veces das comunidades autónomas (cuestión que provocou moitos problemas coa anterior titular) coas que debe negociar e ás que debe respectar. Facendo intervencións transversais que afectan a espazos tan diferentes e pechados como educación, interior e xustiza (que supuxo grandes dificultades no anterio periodo) sobre as que debe ter capacidade de decidir. Dende fora do feminismo xa que ainda que o novo delegado ten colaborado en numerosas ocasións non forma parte del, recoñecendo e dialogando coa pluralidade actual do movemento, cuestión esquecida pola anterior delegada que limitou a sua capacidade de acción.

Ante unha situación de recursos limitados, marcar prioridades é fundamental e identifica ás diferentes opcións políticas. Os programas de igualdade dirixidos aos varóns, dende os de reeducación de maltratadores aos de apoio á paternidade, adoitan ser criticados por alguns foros feministas como despilfarro frente á necesidade non atendida de fondos para programas dirixidos a mulleres. Haberá que ver qué programas propón o novo delegado e se poden superar esta sospeita.

Miguel Lorente aceptou a oportunidade de enfrentarse no concreto da xestión ao crebacabezas que tanto tempo leva estudando, seguro que con ilusión e ánimo e agardo que, polo ben de todas e todos, con todo o exito que lle desexo.

Ollando caixas de porcelana

2008-03-31T02:32:00.000-07:00

Felipe González acuñou o termo 'sindrome do xarrón chinés' para explicar a situación dos ex-inquilinos da Moncloa : "Somos como grandes xarrons chineses en apartamentos pequenos. Non se retiran do mobiliario porque se supon que son valiosos, pero están todo o rato estorbando".

A resistencia dos políticos a abandonar o sillón, sexa cal sexa o seu tamaño (xarrón chinés, xarra de sargadelos ou borralleiro de buño, en fin, louza variada) a renunciar a esa sensación de poder tan identificada co masculino e que nos ofrece numerosos exemplos na política local, nacional e estatal, non resultaría tan patética aos ollos desta observadora, se non fose polo tremendo contraste coa actitude dos aparatos dos partidos e as veces da propia militancia, de esquecemento e até desprezo con estas estrelas 'caidas'.

A falta de respeito a 'don manuel' mostrada polo grupo parlamentario do PP no parlamento galego que fixo que saira elixido como representante galego no Senado español só cos votos do BNG e o PSOE é un exemplo mais da falta de humanidade da política.

Este paso da condición de imprescidibel, lider indiscutido, portavoz ao caseque ostracismo provoca as veces nos politicos apartados reaccións curiosas rebelde sen causa, abuelito batallas...

E falo en masculino de maneira conscente porque aínda que non son moi partidaria de considerar que somos mellores en termos éticos ou incluso estéticos que os homes ou non vexo moi claro que haxa unha forma 'feminina' de estar na política, sí que hai unha consideración das mulleres como intercambiabeis (non só na política) asumida por nos mesmas e moita menos resistencia a ser apartadas dos poucos postos de poder que ostentamos.

Foron moitos os comentarios sobre a marcha de Caldera do ministerio pero non vexo ningún sobre a situación das mulleres que promoveron, xestionaron e se responsabilizaron das politicas de igualdade no 1º goberno zapatero, que teñen nome e apelidos: Soledad Murillo de la Vega, Encarnación Orozco Corpas e Rosa Peris Cervera.

Dende a discrepancia nalgúns aspectos da sua acción de goberno o recoñecemento ao seu traballo de catro anos duros pero históricos e finalmente positivos para as mulleres.

Neste caso, non grandes xarróns chineses, cecais pequenas caixas de porcelana perdidas nunha mudanza.

Ollando á nova Cámara

2008-03-11T05:59:00.000-07:00

Como xa se agardaba pola composición das listas, a nova cámara estatal terá menos mulleres que na anterior lexislatura a pesar da Lei de igualdade.
Un novo desaxuste entre os obxectivos dunha norma e os instrumentos que establece para acadalos dan un resultado desalentador e desmobilizador e, sobre todo, incumple a espectativa creada de ampliación do espazo e o peso político das mulleres.
En primeiro lugar, unha norma que pretende marcar mínimos de participación debese restrinxir a iso: os mínimos. O feito de marcar topes maximos de representación feminina resulta absurdo, non se corresponde coa precaria situación das mais das mulleres militantes nos partidos que, por desgracia, en ningun caso temos a forza ou a capacidade de presión suficiente para copar as listas. Ademais teríanse evitado situacións de provocación por parte de quen impugna a Ley ante o Tribunal Constitucional como resultou aquel acto propagandístico da lista municipal de mulleres en Canarias.
En segundo lugar, os mínimos que marca a norma están por debaixo dos existentes na normativa interna dalgúns partidos, PSOE, IU, BNG ... témonos dotado de obrigas de incorporación de mulleres nas listas internas e externas que, como mínimo nos tres casos que cito, superan os marcados na lei. Estas 'cuotas' marcadas por algúns partidos son resultado de anos de traballo, presión e debates, moitas veces desagradabeis e dolorosos, promovidos polas mulleres feministas que militamos nestes partidos. O establecemento por lei de mínimos inferiores, dá vía libre aos aparatos para utilizala dando un paso atrás. Teño que dicir que só o BNG mantivo as listas cremallera nesta convocatoria eleitoral en todas as circunscripcións nas que se presentaba, entre todos os partidos que teñen representación parlamentaria nesta nova lexislatura.
Por último, son os partidos da dereita e os que non asumen no seu programa os presupostos feministas quen ve mellorada a posición das mulleres no seu grupo, o PP e CIU son os únicos que aumentan a sua representación feminina. Veremos se iso dá mais posibilidades no avanzo das políticas de igualdade no Estado ou supón finalmente un freo... ¿votarían a favor dunha lei de prazos para o aborto?...
Hay por diante unha nova lexislatura na que facer na práctica eso tan bonito de 'revisar os erros' que prometeu quen será presidente do goberno español.
Quedan tamén cousas por facer no espazo de representación, que non se tocaron na lei de igualdade e que se poderían abordar se realmente hai vontade política para facelo como a composición das Cámaras de Comercio e do propio goberno do Estado.
Seguiremos ollando espectantes.

Ollando ao 8 de Marzo

2008-03-09T03:49:00.000-07:00

Logo da REFLEXION persoal do día 8 de Marzo de 2008 permitome a osadía de empezar un blog e lanzar algunha de esas reflexions á rede sen mais espectativa que un pequeno desafogo.

¿Qué pasaría se a Zapatero se lle tivera ocorrido convocar as eleccións un 2 de Maio?
¿Terían aceitado os sindicatos modificar de data a celebración do día da clase obreira convertida agora en xornada de reflexión?
Sorprendeume daquela que non houbera contestación á data. Cecais as mulleres dos grupos feministas non foron conscentes que iso significaba a prohibición de convocar mobilizacións até que, moi poucos días antes os Gobernos civís as desautorizaron. A situación foi diferente nuns territorios e noutros. No noso Pais foron prohibidas pero noutros lugares como Asturias, as mobilizacións foron autorizadas.
O certo é que nos lugares onde permitidas ou non, as concentracións seguiron adiante, non houbo tampouco ningunha consecuencia, non houbo envío de policía nin cargas policiais nin disolucións forzadas... os xornais do día 9 apenas se fan eco delas e de ningún incidente.
Parece que excusaban dende as delegacións do goberno central facer ese alarde de prohibir o que non se pensa controlar, parece como si pensaran 'se non o fan, estupendo e se o fan total pasaran desapercibidas...'

O día 7 un novo asesinato terrorista veu marcar unha vez mais un proceso eleitoral. A campaña paralizouse inmediatamente e por unanimidade deixaron de celebrarse os actos de peche sen ningunha contestación. Todos os partidos puxeron na portada da sua web as condolencias e compromiso contra o terrorismo. Todos os xornais lle adicaron a primeira páxina reclamando solucións dende o Estado.
Sen pretender cuestionar esta reacción inmediata e unánime, non podo esquecer que dez días antes catro mulleres foron asesinadas o mesmo día pola violencia machista, por homes que decían que as querían ou que algunha vez as quixeron. A campaña non se paralizou, non se suspendeu ningún mitin, non se convocaron debates específicos para que candidatos (todos eles varóns) fixeran unha reflexión sobre donde estamos, que fixemos e qué podemos facer como sociedade para parar esta sangría. Non ocuparon a primeira plana dos xornais e cando o fixeron foi para ser tratadas como carne de folletín as mais das veces.

A pesar da modificación de lei eleitoral para garantir incorporacións de mulleres nalgunhas listas, de repetir resultado, o grupo parlamentar do PSOE terá menos mulleres na vindeira lexislatura. O número xeral de mulleres aumentará no Congreso "dos deputados" (cecais habería que pensar en cambiarlle o nome: hai deputadas) pola incorporación de mulleres do PP que van utilizar as cuotas, seguramente ao seu pesar, para incorporar mais mulleres conservadoras á vida política. Parece que logo de aprobala, nalgún partido esquecen que o que marca a lei son mínimos. Sería distinto se ollaramos o "problema"dende outra perspectiva, non é só que haxa poucas mulleres, hai demasiado homes na vida pública.

O 8 de Marzo debería ter sido, sí, unha xornada de reflexión para o Movemento feminista, para a Academia, para os Partidos, para toda a Sociedade, reflexión crítica sobre o que temos feito e valente sobre o que nos queda por facer. Empeza unha nova lexislatura na que traballar no avance e consolidación dos dereitos das mulleres que somos mais da metade da poboación e que aínda estamos lonxe de ser cidadás de primeira.