En Novembro de 1918, tivo lugar a Asamblea nacionalista de Lugo, irmandades da fala e diversas asociacións nacionalistas que levaban tempo xa traballando, xestaron un Manifesto, que Beramendi considera a Acta de nacemento do nacionalismo moderno galego, que é a vez un diagnóstico da sociedade galega e o xermolo dun programa de acción política. Como número 1 dos problemas do Pais aparece a procura da igualdade da muller.
A constitución española do 31 e o Estatuto do 36 incorporan explicitamente os dereitos das mulleres e na república se acada o voto para as mulleres e dereitos ao aborto ou ao divorcio que son abolidos coa guerra civil e a dictadura. A ideoloxía franquista, conservadora e patriarcal, volve atrás todo ese marco de liberdades e relega e educa ás mulleres durante 40 anos no papel de coidadoras e reproductoras gratuitas, logo de vingarse sen piedade das mulleres do bando perdedor.
Coa restauración borbónica, a constitución española do 78 define un marco legal de igualdade entre os sexos e legalízanse os anticonceptivos. O estatuto galego do 81 establece que os poderes públicos galegos teñen a obriga de garantir e promover as liberdades e dereitos individuais e colectivos. Tamén é do ano 81 a lei do divorcio de UCD que non satisfai as espectativas e demandas (gratuito, de mutuo acordo e que non discrimine ás mulleres) do movemento feminista, moi activo e mobilizado na época.
No ano 82 o PSOE chega ao goberno do estado cun gran apoio feminino e promove un avance importante no marco regulador da vida das mulleres. No ano 83 créase o Instituto español da muller e iníciase o proceso de despenalización do aborto. Dende finais dos anos 70 practicábanse de maneira clandestina por profesionais pro-aborto, no ano 81 producíronse milleiros de autoinculpacións nos xulgados de todo o estado, sucédense procesos, encarcelamentos, manifestacións, amnistías... un recurso de inconstitucionalidade presentado pola dereita tense en parte en consideración polo TC e o texto definitivo da lei entra en vigor no ano 85; despenaliza tres supostos e non cumple as demandas de libre, gratuito e a cargo da SS do feminismo.
Durante 1990 debátese no Parlamento galego o proxecto de ley de creación do SGPIHM, logo de ter rexeitado a maioría conservadora a presentación dunha ILP de creación dun Instituto galego da Muller. Cubre algún aspecto da demanda feminista: é un organismo autónomo con orzamento e personal propio e independente das estructuras gubernativas e cun consello de dirección con presenza de todos os departamentos da Xunta, como instrumento de transversalidade. Pero os populares néganse a chamarlle instituto e a que dependa da presidencia da Xunta. Finalmente a lei de creación apróbase en 1991. No ano 1993 o SGI recolle os recursos, personal e competencias do IM en Galiza.
Durante as duas lexislaturas en que coinciden gobernos conservadores en españa e Galiza non se producen modificacións notabeis do marco normativo. Un apagón dos temas das mulleres, coa excepción en 2003 da lei que regula a orden de protección ás victimas de violéncia de xénero e que da resposta a un medre escandaloso de mulleres agredidas con moita repercusión mediática.
En 2004 o PSOE volve ao goberno do estado e prodúcese un novo avance no marco normativo: en 2004 a lei integral contra a violencia de xénero, en 2007 a lei orgánica de igualdade, tamén a modificación do código civil para permitir o matrimonio das parellas do mesmo sexo e, nesta segunda lexislatura, a modificación da lei do aborto.
En 2004, un goberno Fraga con moita contestación na rúa por motivos diversos promove unha lei de igualdade, unha declaración de intencións non mal orientada pero anticuada e pouco ambiciosa nos obxectivos e nada concreta nos medios.
En 2005 prodúcese un cambio no goberno da Xunta, e o BNG encárgase das políticas de igualdade. En 2007 apróbanse a lei do traballo en igualdade das mulleres galegas que establece por lei a paridade na composición dos gobernos galegos e a lei de prevención e tratamento integral da violencia de xénero que establece recursos complementarios e amplia os dereitos da normativa española para atender ao fenómeno da violéncia de xénero. Ademais de moita normativa menor sobre información estatística, corresponsabilidade, coeducación, saúde das mulleres, cotitularidade agraria...
A principios de 2009 o Partido Popular volve ao goberno da Xunta e paralízase de novo a actividade normativa. Dende a sua chegada, o goberno de Nuñez Feijoó está ademais a incumplir a normativa vixente. Incumple a necesaria composición paritaria do goberno, polo que está nos tribunais, incumple as obrigas de información sobre violencia de xénero ou situación das mulleres ou eliminado a variabel sexo da información sanitaria, obrigas que establece a lei de plan estatístico galego en vigor até 2013. A preguntas do BNG sobre estos incumplimentos, resposta o PP que a normativa só hai que cumplila cando é útil que que non consideran que esa normativa o sexa.
En marzo de 2010 aparece na páxina web do SGI o borrador dun anteproxecto de lei de extinción do SGI, na exposición de motivos do anteproxecto e tamén na sua xustificación no pleno do Parlamento alúdese ao aforro, á concentración e simplificación da estructura de igualdade (non simplifican igual a de turismo nen a de sanidade nen a de deportes, nen a de medio rural... todas elas e mais con organismos autónomos creados por lei).
Durante estos últimos trinta anos, a normativa que enmarca as políticas de igualdade foi sempre avanzando na mesma dirección, con distintas velocidades, poucas veces cumplindo as demandas das mulleres, pero avanzando.
Tiñamos todas a sensación que as nosas demandas convertidas en lei ficaban a salvo, consolidadas, feitas pedra.
Un só ano de goberno de Feijoó demostra que para a dereita galega non hai nada que non se poda romper ou desfacer ou destruir ou demoler. Teñen os votos para facelo. Teñen a desvergonza, a intolerancia e a prepotencia que se precisan para facelo.
Non estamos no ano 83 pero outra vez só a presión das mulleres pode evitalo. Cen anos despois, mais que nunca ou polo menos tanto como sempre, o feminismo é imprescindibel.
Nenhum comentário:
Postar um comentário