Ollando o desmantelamento das políticas de igualdade III (igualdade e benestar)

A dupla ou tripla xornada laboral caracteriza a vida dunha grande parte das mulleres adultas galegas. No ano 2007, por vez primeira na Galiza, o IGE publicóu os datos da conta satélite da producción doméstica. Contabilizou a prezo de mercado, as horas de traballo non remunerado realizadas nos fogares galegos. Total para 2003 aproximadamente 15.000.000.000 euros. O 37% do PIB do País. As tres cuartas partes deste traballo, case once mil millóns de euros, fixémolo as mulleres galegas, que traballamos de media (considerando o traballo que nos pagan e o que non nos pagan) 1 hora mais ao día que os galegos.
A posta en marcha da chamada lei de dependencia visibiliza o perfil da persoa coidadora de dependentes (non menores). O 83% mulleres cunha media de 52 anos (un tercio das coidadoras superan os 60 anos). Caseque a metade son as fillas (ou noras) da persoa que coidan, a maioría son coidadoras permanentes e un 20% multicoidadoras (coidan ademais de criaturas...). Constituen fundamentalmente a última xeneración de amas de casa.
A lei de dependencia establece a libranza da persoa coidadora (un pago a quen coida) como último recurso cando non hai centros e/ou programas públicos que se poidan facer cargo do coidado. Pero a realidade é que está a prevalecer esta figura, o que ten sentido primeiro polo défice de servizos públicos (en 2005 non había ningún centro de día público en Galiza) que melloróu na lexislatura anterior pero que non da cobertura a todo o territorio e tamén polo propio perfil das persoas coidadoras que ven a posibilidade de recibir un semisalario por un traballo que estaban a realizar gratuitamente, persoas que, ademáis, non teñen alternativas de emprego.
Pero esta solución é temporal. Todo indica que as primeiras xeneracións de mulleres que accederon masivamente ao traballo remunerado e fora do fogar, que serían a seguinte xeneración de coidadoras, non reproducirán maioritariamente este rol e ao tempo prevese mais poboación dependente, sobreenvellecida, sen cambios notabeis no reparto de xénero dos traballos de coidado.
Unha atención sostibel á dependencia tería que contar coa corresponsabilidade a tres bandas, administración, homes e mulleres. A Administración tería que investir en centros e servizos -fíxose na anterior lexislatura- como escolas infantís, centros de día, servizos de atención no fogar como o 065 ou o xantar na casa. Pero sendo realistas, hai que saber que o papel das familias (en toda a sua variedade de tipos) nos coidados vai seguir a ser relevante e ten que producirse un reequilibrio do uso dos tempos entre mulleres e homes.
O que o BNG chamóu o Sistema Galego do Benestar, non era específicamente unha política de igualdade pero dende logo tiña unha componente de xénero importante: As mulleres protagonistas como coidadas xa que son mulleres a maioría das persoas dependentes, protagonistas como coidadoras, unha xeneración de amas de casa visibiliza o seu traballo de coidado e recibe unha compensación económica por facelo, protagonistas no emprego xenerado nos centros e servizos creados, máis do 70% das persoas contractadas foron mulleres e protagonistas dun novo reparto do tempo de coidado, algo menos para as mulleres, algo máis para o goberno, tempo que contribue á incorporación en igualdade de oportunidades ao mercado laboral, á formación ou ao lecer.
A actual paralización dos servizos e a privatización máis ou menos encuberta dos centros, carga nas costas das mulleres a sostenibilidade do sistema. Centrar o gasto en benestar no pago da libranza da coidadora manda unha mensaxe pouco optimista á miña xeneración de mulleres: para o PP somos a seguinte xeneración de coidadoras, se non temos cartos para mercar coidado privado.
O lema feminista "o privado é político" está tan en vigor como sempre. O feminismo é tan necesario como hai cen anos.